Công nữ Ngọc Vạn- Bà hậu Việt của xứ Chân Lạp

     Nếu như cuộc hôn nhân của công chúa Huyền Trân với vua Chế Mân xứ Champa là bước mở đầu cho cuộc nam tiến của nước Việt ở miền Trung thì cuộc hôn nhân của công nữ Ngọc Vạn và vua Chey Chetta II xứ Chân Lạp cũng được xem là đặt nền móng cho cuộc nam tiến của nước Việt ở miền Nam, tạo thành một dải gấm vóc trải dài từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau như ngày nay. Nhưng cũng như người em gái Ngọc Khoa của mình, cuộc đời và cuộc hôn nhân của công nữ hầu như không được sử sách Việt nhắc đến.

Công nữ Ngọc Vạn.
Ảnh vẽ công nữ Ngọc Vạn. ST

     Lúc vua Chey Chetta II trị vì đất nước, Chân Lạp luôn bị nước Xiêm La đe đọa đánh chiếm. Cùng lúc đó, xứ Đàng Trong của chúa Nguyễn Phúc Nguyên cũng phải đương đầu với chúa Trịnh ở Đằng Ngoài. Vì thế cuộc hôn nhân của công nữ Ngọc Vạn và vua Chey Chetta II là hiệp ước tương trợ vững chắc giữa hai nước. Chúa Nguyễn sẽ giúp Chân Lạp chống lại sự xâm lược của người Xiêm La, và Đàng Trong sẽ bớt lo mối nguy ở phía nam, toàn tâm chống lại quân Trịnh ở phía Bắc.

     Nhưng câu chuyện không chỉ có dừng lại ở đó. Nhờ cuộc hôn nhân này, nhờ lời cầu xin của công nữ, sử Chân Lạp gọi bà là Hoàng Hậu Anga Cuv được nhà vua vô cùng sủng ái, mà chúa Nguyễn được phép đưa dân Việt đến sinh sống ở xứ Đồng Nai Gia Định, rồi dần đặt quan thuế, quân đội cho đến việc chiếm hoàn toàn miền Nam sau này.

     Sau khi vua Chey Chetta II băng hà, đất nước Chân Lạp trải qua nhiều biến động tranh đoạt ngôi vua trong Hoàng tộc. Hai hoàng tử của bà lần lượt ngồi trên ngai vàng một thời gian ngắn rồi bị giết.

     Riêng công nữ, dù trải qua nhiều lần thay đổi ngôi vua, bà vẫn giữ vững được ngôi vị Thái Hậu. Sau hơn 50 năm sống trong triều đình Chân Lạp, công nữ quay về sống ở vùng đất Thủy Chân Lạp (miền Nam ngày nay). Công nữ cho xây chùa Gia Lào ở núi Chứa Chan để tịnh tu. Cuối đời công nữ về sống ở làng Dạ Lê, ngoại ô kinh thành. Lăng mộ công nữ ngày nay nằm ở khu vực làng Kim Ngọc, Hương Thọ, thị xã Hương Thủy.

Lăng công nữ Ngọc Vạn ở Huế
Lăng công nữ Ngọc Vạn ở Huế. ST

Ghi chú:

     1. Ngoài tài liệu mới tìm thấy ở làng Dạ Lê cho biết công nữ từng sống cuối đời ở làng và nơi chôn cất của công nữ thì theo dân gian, công nữ được côn cất ở Kim Cang (xã Tân Bình, huyện Vĩnh Cửu).

     2. Công nữ Ngọc Khoa là con gái thứ của chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Do không được sử Việt nhắc đến nhiều, và dựa vào sử Chân Lạp nên từng có sự nhầm lẫn về các công nữ xuất ngoại (Ngọc Vạn, Ngọc KhoaNgọc Hoa) của chúa Nguyễn Phúc Nguyên.

Những bài viết bạn có thể sẽ quan tâm...

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *